۱۰ اسباب‌بازی که اگر نگهشان داشته بودی الان میلیونر بودی

یک لحظه چشمتان را ببندید و برگردید به اتاق کودکی‌تان. آن جعبه اسباب‌بازی را یادتان هست؟ حالا خبر بد: اگر همان جعبه را نگه داشته بودید، امروز شاید به جای خواندن این مطلب، داشتید قیمت می‌گرفتید! خیلی از اسباب‌بازی‌های ساده آن سال‌ها — همان‌هایی که با گریه از بقالی محل می‌خریدیم یا عیدی می‌گرفتیم — امروز بین کلکسیونرها قیمت‌هایی پیدا کرده‌اند که آدم را به فکر فرو می‌برد.

این یک شمارش معکوس است: ده اسباب‌بازی دهه ۶۰ که اگر نگهشان داشته بودید، الان حسابتان سنگین‌تر بود. برویم از شماره ۱۰ به سمت قهرمان اول — و آخر مطلب هم می‌گوییم اگر هنوز چیزی ته انباری دارید، با آن چه کنید.

شماره ۱۰: سوت و صورتک‌های جشن تولد

ارزان‌ترین عضو این فهرست، ولی شاید خاطره‌انگیزترین. سوت‌های رنگی پلاستیکی و صورتک‌های مقوایی که در جشن تولدها پخش می‌شد و تا سه روز بعدش صدای سوت از در و دیوار خانه می‌آمد. آن موقع دانه‌ای چند تومان بود؛ امروز سوت‌های رنگی اصل دهه ۶۰ و صورتک‌های پسرخاله جزو اقلامی هستند که خریدارشان از فروشنده بیشتر است. چرا؟ چون هیچ‌کس فکر نمی‌کرد این‌ها ارزش نگه‌داشتن داشته باشند — و همین یعنی کمیابی.

شماره ۹: تیله‌های شیشه‌ای رگه‌دار

تیله فقط شیشه نبود؛ سرمایه بود. هر بچه‌ای کیسه تیله‌اش را مثل گاوصندوق نگه می‌داشت و ارزش هر تیله را همه کوچه می‌دانستند: شیری، دو رگه، سه رگه… تیله‌های قدیمی با رگه‌های رنگی خاص و شیشه‌ی جوش‌دار، امروز بین کلکسیونرهای دنیا هم طرفدار دارند. یک کیسه تیله سالم از آن دوره، برای اهلش گنج کوچکی است — به‌خصوص اگر از آن شیری‌های کمیاب داشته باشد که سر بازی به کسی نمی‌دادیم.

شماره ۸: فرفره حلبی

فرفره‌های حلبی رنگارنگ که با فشار دسته می‌چرخیدند و آن صدای «ووووو»ی معروف را می‌دادند. حلبی بودنشان هم نقطه قوتشان بود و هم پاشنه آشیلشان: زنگ می‌زدند، قر می‌شدند، رنگشان می‌رفت. نتیجه؟ فرفره حلبی سالم با رنگ زنده، امروز کمیاب است. آن‌هایی که در جعبه یا نایلون اصل مانده باشند، دیگر حسابشان جداست.

شماره ۷: کارت‌بازی‌های کارتونی

کارت پسرشجاع، هاچ زنبور عسل، شهر موش‌ها… این کارت‌ها را از بقالی می‌خریدیم، توی دستمان قدشان می‌گرفتیم و سر بازی، دار و ندارمان را می‌باختیم. کارت‌هایی که آن روز چند تومان بودند، امروز سری‌های کاملشان قیمت‌های عجیب پیدا کرده‌اند — چون جمع کردن یک دست کامل و سالم، بعد از چهل سال تقریباً محال است. در فروشگاه دهه۶۰ کارت‌بازی پسرشجاع و کارت‌بازی هاچ اصل داریم و راستش هر بار موجودی‌شان ته می‌کشد.

شماره ۶: مارپله و منچ جعبه‌دار

بازی‌های صفحه‌ای مثل مارپله و فوتبالیست‌ها در هر خانه‌ای بود — و دقیقاً برای همین، نسخه سالمش کمیاب شد. صفحه‌ها تا خوردند، تاس‌ها گم شدند، مهره‌ها زیر فرش رفتند. یک مارپله با جعبه اصل، صفحه بدون پارگی و مهره‌های کامل، امروز خریدار جدی دارد؛ هم از کلکسیونرها و هم از کافه‌ها و فضاهایی که دکور نوستالژیک می‌چینند.

شماره ۵: تفنگ ترقه‌ای فلزی

صدای ترقه، بوی باروت خفیف، و آن نوار قرمز ترقه که مثل نوار فشنگ دور تفنگ می‌چرخید. تفنگ‌های ترقه‌ای فلزی — نه پلاستیکی‌های بعدی — از محبوب‌ترین اقلام نوستالژی پسرانه‌اند. فلزی‌های سالم با فنر سالم و رنگ اصلی، سال به سال گران‌تر می‌شوند؛ چون تولید مشابهش دیگر وجود ندارد و هر بچه دهه‌شصتی که حالا پدر شده، دلش می‌خواهد یکی روی میز کارش باشد.

شماره ۴: بازی‌های فکری جعبه‌دار

بازی‌هایی مثل چتربازان شجاع که جعبه‌شان به اندازه خود بازی هیجان داشت. گرافیک جعبه‌های آن دوره — نقاشی‌های دستی، رنگ‌های تخت، حروف قدیمی — امروز خودش یک ژانر کلکسیونی است. جعبه سالم یعنی نصف ارزش؛ بازی کامل با همه قطعات یعنی قیمتی که آن روز هیچ‌کس باور نمی‌کرد.

شماره ۳: سربازهای پلاستیکی سبز

کیسه‌های سرباز پلاستیکی که روی فرش، میدان جنگ می‌چیدیم؛ تک‌تیرانداز دراز‌کش، بی‌سیم‌چی، سرباز نارنجک‌به‌دست. ست‌های کامل با همه فیگورها، مخصوصاً آن‌هایی که هنوز در کیسه اصل‌اند، برای کلکسیونرهای دنیا هم جذاب‌اند. نکته اینجاست که این سربازها میلیونی تولید شدند اما تقریباً همه‌شان در جنگ‌های فرشی شهید شدند — بازمانده‌ها حالا غنیمت‌اند.

شماره ۲: عروسک‌های خارجی

عروسک‌های وارداتی دهه ۵۰ و ۶۰ — از عروسک‌های چشم‌بسته‌شو تا خرس‌های پارچه‌ای خارجی — نایاب‌ترین دسته این فهرست‌اند. همان‌طور که در راهنمای کامل اسباب‌بازی‌های گنج‌شده دهه ۶۰ مفصل گفته‌ایم، عروسک سالم با لباس اصل از کمیاب‌ترین اقلام بازار نوستالژی است؛ چون عروسک‌ها بیشتر از هر اسباب‌بازی دیگری «زندگی» شدند — بغل شدند، خوابیدند، سفر رفتند — و کمتر از همه جان سالم به در بردند.

شماره ۱: ماشین‌های فلزی ماکتی

و قهرمان فهرست: ماکت‌های فلزی ماشین. آن ماشین‌های کوچک دایکست که لاستیک‌های واقعی داشتند و درشان باز می‌شد. صدرنشینی این دسته دلیل دارد: بازار جهانی دارند، اصالتشان قابل تشخیص است و وضعیت رنگ و جعبه، قیمتشان را پله‌پله بالا می‌برد. یک ماکت فلزی سالم با جعبه اصل از آن دوره، در بازار کلکسیون واقعاً حکم پس‌انداز را دارد — از چند صد هزار تومان تا چند میلیون، بسته به مدل و سلامت.

هنوز چیزی ته انباری دارید؟ این کارها را بکنید

• هیچ‌چیز را دور نریزید — حتی جعبه خالی یا قطعات ناقص. در دنیای کلکسیون، قطعه یدکی هم خریدار دارد.
• تمیزکاری را دست‌کم بگیرید. شست‌وشوی اشتباه، رنگ و برچسب اصل را نابود می‌کند و ارزش را نصف می‌کند. گردگیری خشک و ملایم کافی است.
• عکس بگیرید و قیمت بگیرید. قبل از هر تصمیمی، از چند منبع معتبر استعلام کنید؛ قیمت این بازار جای چانه و تفاوت زیاد دارد.
• قصه‌اش را یادداشت کنید. این‌که اسباب‌بازی مال چه سالی است و از کجا آمده، برای خریدار کلکسیونی ارزش واقعی دارد.

سوالات پرتکرار

حالا صادقانه بگویید: کدام‌یک از این ده تا را داشتید و چه بلایی سرش آمد؟ اگر این مطلب داغ دلتان را تازه کرد، برای رفیق‌های هم‌بازی قدیمی‌تان بفرستید — بگذارید آن‌ها هم حسرت بخورند!